In Afgestoft! willen we een bijzonder archiefstuk laten zien, dat invloed heeft gehad op de geschiedenis of op iemands persoonlijke leven in vroegere tijden. In de depots van de gemeenten die zijn aangesloten bij het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe vinden we veel bijzondere documenten. Stuk voor stuk zijn dat kleine parels in onze ‘schatkamer’. Omdat archief van ons én van jou is, willen we deze prachtige stukken graag met je delen! Heb je vragen of verzoekjes voor een artikel? Laat het ons weten via een reactie of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. We zoeken graag het een en ander voor je uit. Uiteraard kun je altijd verder onderzoek doen in onze studiezalen. Wil je langskomen? Maak dan een reservering via www.snwv.nl.

 
Deze keer in Afgestoft!: Wat kun je verwachten in Salem?

De wat oudere inwoners van Ermelo kennen het nog wel: ziekenhuis Salem. Niet direct de plek waar je graag terecht kwam, maar het was (en is) toch fijn om goede gezondheidszorg in de buurt te hebben. Met de oprichting van Salem in de negentiende eeuw werd de regio voorzien van een ziekenhuis. Tot de opening van het Boerhaaveziekenhuis bleef Salem het enige protestantse ziekenhuis in de regio Harderwijk.



Informatieboekje
In het archief van de Stichting voor Christelijke ziekenverzorging in Nederland (1892-1989) bevindt zich ook een deelarchief van ziekenhuis Salem. Daarin vinden we een informatieboekje over Salem. Het boekje is in 1928 uitgegeven en geeft diverse informatie over wat je mag verwachten in Salem.
De teksten worden ondersteund met foto’s van zowel het interieur als exterieur van het ziekenhuis.

 Over ‘Salem als ziekenhuis’ wordt het volgende geschreven: ‘Salem bezit een flinke, ruime operatiekamer, gebouwd met een der nieuwste glas- en kap-constructies, waardoor een maximum-hoeveelheid helder en toch niet scherp licht verkregen wordt. De operatiekamer heeft een der modernste operatietafels met pneumatische verstelbewezingen. Alle voorkomende hulpmiddelen en instrumenten, die technisch aan de hoogste eischen voldoen, staan ten dienste.Verder heeft “SALEM” een prachtige Röntgen-installatie, en wel het nieuwste, wat op dit gebeid te krijgen is. Bovendien bezit “SALEM” een hoogtezon-installatie, polikliniek en tandartskamer. Er zijn twee vrouwenzalen en twee mannenzalen, verder een kinderzaal en verschillende klaskamers (tusschenklas, tweede en eerste klas). Voorts zijn er twee vaste lighallen en vier open waranda’s. Het meubilair van het ziekenhuis munt uit door soliditeit en practische constructie.’
Uit deze tekst blijkt wel, dat de “marketeers” willen laten blijken dat Salem het modernste ziekenhuis in de verste omtrek is. De tekst vervolgt met een beschrijving van de ligging van het ziekenhuis, in het ‘idyllische Ermelo’, ‘aan den rand der Veluwe, omgeven door heide en bosschen, koren- en weidevelden, in de nabijheid der Zuiderzee, waardoor de lucht er onvervalscht en zuiver is”.
Kortom, als je hier niet beter wordt, dan is het waarschijnlijk nergens!



Voor niets gaat de zon op
Net als heden ten dage, was in 1928 gezondheidszorg ook niet gratis. In het boekje worden dan ook tarieven genoemd. Particulieren betaalden per dag 9 gulden voor de eerste klas, F. 5,50 voor de tweede klas en de derde klas betaalde 3 gulden per dag. Maar; je werd dan wel behandeld door een geneesheer naar keuze. Echter waren deze prijzen wel weer exclusief operaties, röntgenfoto’s, medicijnen en verbandmiddelen. Al met al een kostbare gelegenheid!
Gelukkig werd ook rekening gehouden met minderbedeelden: voor diaconieën, burgerlijke gemeenten, ziekenhuisverplegingsfondsen en ziekenfondsen was de dagprijs F. 2,50. Chronische patiënten konden ook contracten afsluiten voor de duur van hun ziekbed.

 


De luxe ziekenauto
Al met al bevat het kleine boekje een schat aan informatie over gezondheidszorg in de jaren ’20 van de vorige eeuw en haar kosten. Ook over de algemene bepalingen in het ziekenhuis en de bezoekuren wordt het nodige gezegd. Het blijkt wel dat men uit ging van rust, reinheid en regelmaat!
De brochure wordt afgesloten met een klein fotootje van ‘de luxe ziekenauto’. Ook het vervoer naar het ziekenhuis moet natuurlijk keurig in orde zijn! Het bijschrift luidt: ‘met verbeterd raam De Mooy op in- en uitrijdbare veerende baar. Plaats binnen voor twee begeleidenden. Elektrische verlichting. Tocht- en rammelvrije opdraaibare ruiten. Zijden gordijntjes. Goede ventilatie. Uitgebreide verbandtrommel enz. enz.’
Al met al was je bij ziekenhuis Salem van begin tot eind in goede handen!

Archief Vereniging voor Christelijke ziekenverzorging in Nederland
Ben je nu benieuwd geworden naar dit archief? De inventaris is te raadplegen op www.snwv.nl, door te zoeken op toegang 4018. Alle fysieke stukken kun je bekijken in de studiezaal van de vestiging Ermelo. We zien ernaar uit om je te verwelkomen!