In Afgestoft! willen we een bijzonder archiefstuk laten zien, dat invloed heeft gehad op de geschiedenis of op iemands persoonlijke leven in vroegere tijden. In de depots van de gemeenten die zijn aangesloten bij het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe vinden we veel bijzondere documenten. Stuk voor stuk zijn dat kleine parels in onze ‘schatkamer’. Omdat archief van ons én van jou is, willen we deze prachtige stukken graag met je delen! Heb je vragen of verzoekjes voor een artikel? Laat het ons weten via een reactie of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. We zoeken graag het een en ander voor je uit. Uiteraard kun je altijd verder onderzoek doen in onze studiezalen. Wil je langskomen? Maak dan een reservering via www.snwv.nl.


Deze keer in Afgestoft!: Koninginnedag in Harderwijk!

Sinds 2014 kennen we Koningsdag, de dag waarop Koning Willem-Alexander zijn verjaardag viert met alle Nederlanders. Maar deze dag kent al een lange traditie. Al vanaf 1885 werd er Prinsessedag gevierd.

Nederland kende al in de negentiende eeuw een landelijke feestdag, Waterloodag genoemd. Deze dag werd gevierd op 18 juni. De bevrijding van de bezetting door de Fransen werd op die dag herdacht en gevierd. Op 31 augustus 1885 werd toenmalig prinses Wilhelmina vijf jaar. Dat was de eerste editie van Prinsessedag. Na de dood van koning Willem III in 1890 werd de dag Koninginnedag genoemd. Dat bleef zo tot en met 2013, hoewel de dag verschoof van 31 augustus naar 30 april toen Juliana koningin werd. Kortom, een feestdag die al dik honderd jaar uitbundig wordt gevierd.

Koninginnedag 1920
De festiviteiten worden vaak georganiseerd door Oranjeverenigingen. Menig dorp en stad heeft één of meerdere verenigingen die de organisatie van Koningsdag op zich nemen. Zo ook te Harderwijk in 1920.
In het depot van Harderwijk wordt een affiche bewaard waarop de festiviteiten voor de Koninginnedag van dat jaar worden aangekondigd.
Zo lezen we dat de dag om 9 uur ’s ochtends start met een bid- en dankstond, gevolgd door een optocht van schoolkinderen. Om half 2 ’s middags starten de volksspelen op het militaire exercitieplein.
De jongens doen onder andere mastklimmen, boegsprietlopen, tonnetje rijden en steken, een hinderniswedloop en een driebenige wedloop. De meisjes mogen het iets rustiger aan doen en houden zich onder andere bezig met een eierenwedloop, turfrapen, hinkkamp en een wedloop van vijftig meter.
Voor allen is er een wedstrijd in versierde fietsen, sportkarren en kinderwagens en bij voldoende deelname ook vissersboten.
Dit alles wordt in de avond afgesloten met een concert, een receptie en aan het einde van de avond een lampionoptocht. Wel wordt nog even vermeld dat toegang tot het feestterrein één gulden kost, tenzij men lid is van de Oranjevereniging.

Verslag in de krant
Uit een krantenbericht in De Harderwijker van 7 september 1920 blijkt dat het feest groots is gevierd. “De 40e verjaardag van H. M. de Koningin is hier met veel opgewektheid gevierd” opent het artikel. In het verslag lezen we dat de harmonie al om 7 uur ’s ochtends door de straten van Harderwijk was getrokken om de dag feestelijk in te luiden. In de arbeiderswoningen was men al dagen van te voren bezig geweest met het versieren van de huizen en dat was zo goed gelukt dat men uit de hele stad daarnaartoe trok om de versieringen te bekijken. Bij de wedstrijden had de jury het moeilijk gevonden om de mooiste fiets uit te kiezen, maar uiteindelijk werden er toch heel wat prijzen uitgereikt. Er waren zelfs versierde poppenwagens geweest! Het krantenartikel sluit af met: “Tot laat in den avond trokken nog zingende en hossende scharen door de stad. Dat het bal is, waar de meisjes zijn en dat Concordia en de burgerpet mogen leven, weten we nu voorloopig wel. Het klonk ons honderden malen in de oren.
Jammer,  dat onze volkszangen meestal achterwege blijven en men zich verliest in zoutelooze rijmelarij.” En daaruit blijkt dat Koninginnedag 1920 te Harderwijk een daverend succes was!